Dlaczego dbamy o siebie w czasach pandemii
Dlaczego dbamy o siebie w czasach pandemii

Dlaczego dbamy o siebie w czasach pandemii- czyli o potrzebie poczucia kontroli w chaosie

 

Rozwód, choroba, strata pracy, okres wojen, kryzysów ekonomicznych, epidemii-  niektóre dramaty są osobiste, dotyczą wąskiej grupy osób, inne wypływają na całe pokolenia lub wielkie społeczności, z pozoru nie powiązanych ze sobą jednostek.

 

Wiosna 2020 przyniosła milionom ludzi globalny kryzys, z jakim nie spotkano się od wielu dziesięcioleci. Pandemia uruchomiła nie tylko zmiany wyraźnie określone w codziennym życiu, ale też na razie mgliście migoczące na horyzoncie długofalowe wyzwania, przed którymi stanie każdy z nas.

 

 

Jedyną pewną staje się …niepewność . Ta odgórnie narzucona nieprzewidywalność powoduje, że nie wiadomo co i kiedy może się wydarzyć. Niepewność w psychologii często określana jest jako czynnik powodujący wielki niepokój, poczucie braku bezpieczeństwa i kontroli.

 

Poczucie kontroli to jeden w ważniejszych  mechanizmów odpowiadających za stabilność naszego funkcjonowania jako ludzi.  O poczuciu umiejscowienia kontroli ciekawie pisze twórca tego terminu, amerykanki psycholog Julian Rotter.

Rotter zaznacza , że wewnętrzne umiejscowienie kontroli oznacza: : „że stwierdzam, że to, co robię określa moją przyszłość, zdarzenia w moim życiu. Decyduję niemal o wszystkim, mam wpływ na wszystko.”

 Osoba z wewnętrznie umiejscowionym poczuciem kontroli to tzw. INTERNALISTA  Rotter stwierdza, iż internalistę cechuje to, iż dba o zdrowie, określa cele i wytrwale dąży do ich realizacji, gdyż wie, że w głównej mierze ich rezultat zależy właśnie od niego samego. 

 

 

Na drugim końcu kontinuum mamy tzw  EKSTERNALISTĘ czyli osobę, której; „zewnętrzne umiejscowienie poczucia kontroli sprawia, że poszukuje przyczyny poza sobą, zawsze na zewnątrz.”  Uważa, że to co się dzieje jest winą/zasługą otoczenia, innych ludzi, losu, karmy, siły wyższej, przeszłości, rodziny itd.  

Eksterniści częściej przyjmują bierną postawę, są zależni  od innych, szybko się zniechęcają, stosują mechanizmy ucieczkowe, nie konfrontują się z problemem, unikają go.

 

 

Jak zawsze, nikt z nas nie jest jednowymiarowy.  Umiejscowienie kontroli leży na skali od całkowicie wewnętrznego do całkowicie zewnętrznego.  Psychologicznie łagodniej i optymalniej funkcjonują osoby zlokalizowane bliżej  wewnętrznego krańca, zatem co robić, aby się tam znaleźć?

Oto trzy kroki wskazane przez Rottera dot wzmocnienia wewnętrznego poczucia kontroli:

 

  1. Postaw przed sobą cele –tzw SMART cele, czyli określone w czasie, realne, mierzalne, istotny i konkretny
  2. Zaplanuj trzy priorytety dnia –określ trzy bardzo ważne punkty, których realizacja każdego dnia przyprawi Cię o poczucie satysfakcji
  3. Zadbaj o swoją energię – poćwicz, jedz zdrowo, porozmawiaj z ważną dla siebie osobą.

Co istotne - poczucie umiejscowienia kontroli nie jest cechą osobowościową,  ale wyuczonym nawykiemz, zatem tylko od naszej pracy nad sobą zależy, jak bardzo ulegnie zmianie nasza ocena wpływu na otaczającą nas sytuację.

.  

  Książki i materiały

  1. Kwestionariusz do badania poczucia kontroli Rottera
  2. Doliński D. (1993). Orientacja Defensywna. Warszawa: Wydaw. Instyt. Psych. PAN.
  3. Drwal R. ( 1978). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości-podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań. Materiały do nauczania psychologii, seria III, T.3′

 

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl